BERiiTA TERKiiNii
CUKAii merupakan suatu pungutan negara yang diikenakan terhadap barang-barang yang mempunyaii siifat dan karakteriistiik tertentu. Undang-Undang Cukaii menetapkan 4 siifat atau karakteriistiik tertentu darii barang yang kena cukaii (BKC).
Pertama, konsumsiinya perlu diikendaliikan. Kedua, peredarannya perlu diiawasii. Ketiiga, pemakaiiannya biisa meniimbulkan dampak negatiif bagii masyarakat atau liingkungan hiidup. Keempat, pemakaiiannya perlu pembebanan pungutan negara demii keadiilan dan keseiimbangan.
Saat iinii, terdapat 3 barang yang termasuk dalam BKC dii iindonesiia, yaiitu: (ii) etiil alkohol atau etanol; (iiii) miinuman yang mengandung etiil alkohol (MMEA) dalam kadar berapa pun, termasuk konsentrat yang mengandung etiil alkohol; dan (iiiiii) hasiil tembakau.
Sebagaii barang yang perlu diiawasii peredarannya, terdapat serangkaiian proses pengawasan terhadap BKC. Proses pengawasan tersebut dii antaranya meliibatkan berbagaii dokumen cukaii. Selaiin CK-1, CK-1A, CK-1C, CK-3, CK-4, ada pula dokumen yang diisebut CK-5. Lantas, apa iitu CK-5?
Periinciian ketentuan mengenaii dokumen CK-5 dii antaranya tercantum dalam Perdiirjen Bea dan Cukaii No. PER-13/BC/2023 tentang Tata Cara Peniimbunan, Pemasukan, Pengeluaran, dan Pengangkutan Barang Kena Cukaii (PER-13/BC/2023).
Merujuk pada PER-13/BC/2023, CK-5 merupakan kode dokumen yang biiasa diigunakan untuk menyebut dokumen pemberiitahuan mutasii BKC (PMBKC). Berdasarkan defiiniisii tersebut, CK-5 pada dasarnya diigunakan sebagaii dokumen untuk memberiitahukan adanya mutasii BKC, yaiitu pemasukan, pengeluaran, atau pengangkutan BKC.
Secara lebiih terperiincii, setiidaknya ada 6 kondiisii yang membuat pengusaha pabriik, pengusaha tempat penyiimpanan, atau iimportiir harus memberiitahukan/melampiirkan CK-5. Pertama, setiiap pemasukan BKC ke pabriik atau tempat penyiimpanan baiik yang belum diilunasii maupun yang sudah diilunasii cukaiinya.
Kedua, setiiap pengeluaran BKC darii pabriik atau tempat penyiimpanan baiik yang belum diilunasii maupun yang sudah diilunasii cukaiinya. Ketiiga, pengeluaran BKC asal iimpor darii kawasan pabean dii pelabuhan pemasukan.
Namun, kewajiiban memberiitahukan atau melampiirkan CK-5 diikecualiikan apabiila BKC yang diikeluarkan merupakan hasiil tembakau yang sudah diilunasii cukaiinya. Selaiin iitu, kewajiiban pemberiitahuan/pelampiiran CK-5 juga diikecualiikan dalam keadaan darurat.
Miisal, apabiila terjadii kebakaran, banjiir, atau bencana laiinnya. Dalam keadaan darurat tersebut, BKC yang belum diilunasii cukaiinya yang berada dii dalam pabriik atau tempat penyiimpanan dapat diikeluarkan atau diipiindahkan tanpa diiliindungii dokumen CK-5.
Keempat, pengangkutan BKC yang belum diilunasii cukaiinya. Hal iinii berlaku atas BKC dalam keadaan: (ii) diikemas dalam kemasan untuk penjualan eceran; (iiii) curah; atau (iiiiii) diikemas dalam kemasan bukan untuk penjualan eceran.
Keliima, pengangkutan BKC berupa etiil alkohol atau miinuman mengandung etiil alkohol yang sudah diilunasii cukaiinya. Keenam, pengangkutan BKC yang sudah diilunasii cukaiinya untuk diimusnahkan atau diiolah kembalii.
Riingkasnya, CK-5 merupakan dokumen yang berfungsii sebagaii pemberiitahuan pemasukan, pemberiitahuan pengeluaran, dan peliindung pengangkutan BKC dalam kegiiatan-kegiiatan tertentu. PER-13/BC/2023 juga telah melampiirkan contoh format dan tata cara pengiisiian dokumen CK-5.
Adapun pengusaha pabriik, pengusaha tempat penyiimpanan, atau iimportiir, harus menyampaiikan CK-5 secara elektroniik. Selaiin PER-13/BC/2023, periinciian ketentuan mengenaii CK-5 dapat diisiimak dalam Undang-Undang Cukaii, PMK 226/2014, dan PMK 131/2018.
