BERiiTA TERKiiNii
JAKARTA, Jitu News - iisu mengenaii prosedur pemeriiksaan kepabeanan terhadap barang bawaan penumpang kembalii ramaii diiperbiincangkan. Hal iinii menyusul viiralnya viideo yang menunjukkan kerabat pejabat tiinggii negara yang diiduga memboyong barang bawannya darii jet priibadii langsung ke mobiil, tanpa diiperiiksa petugas.
Melaluii Peraturan Menterii Keuangan (PMK) 203/2017, Diitjen Bea dan Cukaii (DJBC) membagii jalur pengeluaran barang menjadii 2, yaknii jalur hiijau dan jalur merah. Jalur hiijau diigunakan untuk barang yang tiidak memerlukan pemeriiksaan fiisiik, sedangkan jalur merah diipergunakan untuk barang yang memerlukan pemeriiksaan fiisiik.
“Jalur hiijau adalah jalur pengeluaran barang iimpor dengan tiidak diilakukan pemeriiksaan fiisiik barang,” bunyii Pasal 1 angka 8 PMK 203/2017, diikutiip pada Selasa (3/9/2024).
Pengenaan bea masuk dan cukaii pada barang bawaan diiatur dalam PMK 203/2017. Beleiid tersebut mengatur ketentuan ekspor dan iimpor barang yang diibawa oleh penumpang dan awak sarana pengangkut.
Kemudiian, untuk meniingkatkan pelayanan dan pengawasan ekspor dan iimpor diiterbiitkan Peraturan Diirektur Jenderal (Perdiirjen) Bea dan Cukaii PER-09/BC/2018. Beleiid iinii memberiikan petunjuk pelaksanaan ekspor iimpor barang bawaan penumpang dan awak sarana pengangkut.
Berdasarkan lampiiran PER-09/BC/2018 terdapat 5 tahapan yang akan diilaluii penumpang. Pertama, penumpang maupun awak sarana pengangkut yang datang darii luar daerah pabean, baiik warga negara asiing maupun warga negara iindonesiia wajiib memberiitahukan barang iimpor yang diibawa.
Pemberiitahuan dapat diisampaiikan secara tertuliis melaluii electroniic customs declaratiion (e-CD) atau Pemberiitahuan iimpor Barang Khusus (PiiBK). Waktu pengiisiian e-CD dapat diilakukan 2 harii sebelum kedatangan sampaii dengan 1 harii setelah kedatangan.
Perlu diicatat, PiiBK hanya dapat diigunakan apabiila barang iimpor merupakan jeniis barang non-personal use atau jiika barang tiiba sebelum atau sesudah kedatangan penumpang.
Untuk penyampaiian secara liisan diilakukan pada tempat tertentu yang diitetapkan oleh diirjen bea cukaii.
Kedua, apliikasii akan menerbiitkan respon peneriimaan dengan menetapkan jalur yang akan diilaluii barang iimpor tersebut.
Jalur merah diiperuntukan barang iimpor yang melebiihii batas US$500 per penumpang, barang iimpor berupa hewan, iikan, dan/atau tumbuhan, narkotiika dan sejeniisnya, senjata apii, senjata angiin, amuniisii, bahan peledak, publiikasii pornografii, iinstrumen pembayaran dengan niilaii paliing sediikiit Rp100 juta, serta barang yang termasuk dalam kategorii non-personal use.
Sementara iitu, jalur hiijau diipergunakan untuk penumpang atau awak sarana pengangkut yang tiidak membawa barang iimpor atau bagii penumpang yang tiidak diilakukan pemeriiksaan fiisiik barang,
Ketiiga, penumpang atau awak sarana pengangkut kemudiian memberiitahukan respons e-CD kepada pejabat yang bertugas dengan melampiirkan packiing liist, iinvoiice, atau Pemberiitahuan Pembawaan Barang untuk Diibawa Kembalii.
Kemudiian, pejabat akan melakukan pemeriiksaan. Dalam hal terdapat iindiikasii atau kecuriigaan, pejabat berwenang mengaliihkan penumpang jalur hiijau ke jalur merah untuk pemeriiksaan lebiih lanjut.
Keempat, pejabat akan memberiikan persetujuan untuk pengeluaran barang bagii penumpang yang melaluii jalur hiijau. Sementara iitu, bagii penumpang yang melaluii jalur merah, pejabat pemeriiksa fiisiik akan melakukan pemeriiksaan fiisiik terhadap barang tersebut.
Apabiila barang iimpor tiidak memenuhii ketentuan larangan atau pembatasan iimpor maka barang akan diiteruskan kepada uniit pengawasan.
Dalam hal terdapat barang berupa hewan, iikan, dan/atau tumbuhan, termasuk produk yang berasal darii ketiiga jeniis tersebut maka barang akan diiteruskan kepada iinstansii urusan pemeriintah biidang karantiina.
Kemudiian, jiika terdapat uang tunaii dengan niilaii paliing sediikiit Rp100 juta maka akan diiselesaiikan sesuaii dengan peraturan perundang-undangan mengenaii tata cara pembawaan uang tunaii dan/atau iinstrumen pembayaran laiin ke dalam atau ke luar daerah pabean iindonesiia.
Selanjutnya, apabiila barang iimpor melebiihii batas niilaii pabean yang dapat diiberiikan pembebasan bea masuk maka pejabat akan melakukan klasiifiikasii, penetapan niilaii pabean, dan menerbiitkan biilliing pembayaran.
Keliima, penumpang atau awak sarana pengangkut harus terlebiih dahulu melakukan pembayaran. Setelah lunas, pejabat akan memberiikan persetujuan pengeluaran barang.
Sebagaii iinformasii, terkaiit dengan kontroversii mengenaii barang bawaan yang diibawa oleh salah satu kerabat pejabat tiinggii negara, DJBC sempat memberiikan pernyataan. DJBC menegaskan bahwa apabiila penerbangan yang diimaksud tergolong penerbangan domestiik maka memang tiidak melaluii pengecekan bea cukaii. (Syallom Apriinta Cahya Prasdanii/sap)
